تحول فضای بلاکچین در ایران

۱۳ خرداد ۱۳۹۸

arznameh-iran-blockchain
(بخش ۱)

 

 

بیش از یک سال است که دولت ایران در حال توسعه برنامه خود برای استفاده از رمزارز دولتی در راستای مقابله تا تحریم‌های سخت‌گیرانه‌ای است که از سوی دولت‌های غربی، به ویژه ایالات متحده امریکا بر اقتصاد کشورمان تحمیل شده است. استفاده از فناوری بلاکچین برای کشوری که از جامعه اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۱۵ جدا بوده و پس از مدتی کوتاه، مجدداً در سال ۲۰۱۷ نیز موضوع تحریم‌های اقتصادی قرار گرفته است، گزینه‌ای مناسب برای رهایی از تحریم‌ها به نظر می‌رسد. با تمام این مسائل، ایران کماکان با فشارهای بین‌المللی نظیر ممنوعیت استفاده از دلار ایالات متحده در کشور در حال دست و پنجه نرم کردن است. در عین حال، قانون گذاران آمریکایی به دنبال راهی برای منع استفاده از رمزارزها توسط ایران به عنوان جایگزینی برای ارز بین‌المللی هستند.

 

 

تحولات موضع ایران نسبت به رمزارزها

طی چند سال اخیر، رویکرد ایران نسبت به رمزارزها به طور آهسته اما پیوسته در حال تغییر بوده است که این تحولات ریشه در دلایلی متعدد داشته است. تا سال ۲۰۱۷ استفاده از رمزارزها برای مقامات و قانون‌گذاران دولت ایران از اهمیتی ناچیز برخوردار بود و حتی می‌تواند اذعان داشت که این مراودات برای آن‌ها هیچ اهمیتی نداشت؛ اما نرخ توجه به رمزارزها با بالا رفتن قیمت بیتکوین (Bitcoin) و سایر ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۱۷ شاهد شیب صعودی تند بود. با نگاه به داده‌های مربوط به مراودات رمزارز در ماه می سال ۲۰۱۸ به وضوح خواهیم دید که توجهی گستره نسبت به بازار رمزارزها معطوف شده و حجم مراودات سکه‌ها و توکن‌های بلاکچین‌های مختلف در ایران به اوج خود رسیده است.

 

یکی دیگر از عواملی که بعنوان موتور محرک استفاده از رمزارزها در ایران ایفای نقش کرد، منع استفاده از دلار آمریکا در ایران از ژانویه سال ۲۰۱۷ بود. در پی محدودیت‌های اعمال شده از سوی دولت ایالات متحده بر سفرهای اتباع ایرانی به این کشور، دولت ایران در پی راهی برای استفاده از ارزهای با ثبات در جهت انجام مراودات بین‌المللی خود درآمد. در زمانی کوتاه، استفاده از بیتکوین و دیگر رمزارزها به عنوان جایگزین دلار برای انجام مراودات بین‌المللی ایران مطرح شد؛ ظرف مدت چند ماه، دولت ایران پرده از برنامه خود برای راه‌اندازی زیرساخت مورد نیاز برای استفاده از بیتکوین در کشور برداشت. در عین حال، مقامات داخلی به طور مکرر بر اهمیت تدوین قوانین و مقررات ناظر بر استفاده از رمزارزها تأکید داشتند؛ در این راستا، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان‌های تابعه تلاشی سخت را برای اطمینان از نظارت بر استفاده و تأمین رمزارز در کشور آغاز کردند.

 

چهار ماه بعد در فوریه سال ۲۰۱۸، مطبوعات داخلی اخباری را منتشر نمودند که نشان از تغییر مسیر بانک مرکزی ایران از رویکرد دوستانه خود نسبت به رمزارزها داشت! در این اخبار آمده بود که بانک مرکزی قصد کنترل و منع استفاده از رمزارزها را در ایران دارد. در کم‌تر از یک هفته، اخبار جدیدی منتشر شد که خبر از برنامه‌های دولت ایران برای ساخت و توسعه رمزارز جدید و تحت حمایت دولت، یا به عبارت دیگر «رمزارز دولتی» می‌دادند. هم چنان که این برنامه به آهستگی در پس زمینه مراحل پیشرفت را طی می‌کرد، در ماه آپریل سال ۲۰۱۸ بانک مرکزی تمامی بانک‌های داخلی و مؤسسات مالی را از هرگونه خرید، فروش یا مراودات رمزارز اکیداً منع کرد؛ در توضیح دلیل این محدودیت‌ها اشاره شده بود که علت این اقدام مبارزه با استفاده از رمزارزها برای پول‌شویی و مبارزه با تروریسم است. در حالی که این اقدام ضربه‌ای مهلک به بازار رمزارزها در ایران قلمداد می‌شد، در اواخر ماه آپریل بود که یکی از وزرای دولت جمهوری اسلامی خبر از توسعه مدلی برای راه‌اندازی رمزارز بومی در کشور داد.

 

با مشاهده این رخدادها، استفاده از رمزارزها به عنوان راه‌کاری برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی بیش از پیش اثبات شد؛ چندی بعد گزارشی منتشر شد که در آن به تلاش‌های دوات ایران و روسیه برای استفاده از رمزارزها در معاملات دوجانبه اشاره شده بود. این کشورها طی اقدامی مشترک به بررسی تراکنش‌های رمزارز به عنوان جایگزینی برای سیستم پرداخت بانکی سوییفت (SWIFT) پرداختند؛ سیستمی که دسترسی به آن به دلیل تحریم‌های بین‌المللی برای ایران به صفر نزدیک شده بود.

 

 ظرف مدت چند ماه، شرایط برای توسعه رمزارز ملی پیشنهاد شده آماده شد و در ماه آگوست سال ۲۰۱۸، دولت خبر آماده بودن این بستر را منتشر کرد؛ در پی انتشار این خبر، انتظار می‌رفت که به مجرد روشن شدن موضع بانک مرکزی نسبت به صنایع رمزارز، بستر توسعه یافته به طور رسمی معرفی شده و راه‌اندازی شود.

 

 

 

ادامه این مقاله را در مطالب بعد در اختیار شما قرار خواهیم داد…


نظر دهید قوانین ارسال نظر نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین باشند، منتشر نمی‌شود
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید